Tags

, ,

Tutaj część 1 o czasach czuwania.

Całkowity czas czuwania to suma wszystkich czasów czuwania* z danego dnia włącznie z nocnymi pobudkami (rodzice często o tym zapominają, a czasami takie pobudki trwają nawet dwie godziny!).

Trzymając się całkowitego czasu czuwania dla danego wieku mamy pewność, że do wieczora dziecko nabędzie odpowiedniej wielkości ‘presję snu’, czyli ochotę na sen (idąc spać nie będzie ani przemęczone, ani za mało zmęczone, pod warunkiem, że poszczególne czasy czuwania też były odpowiednie dla wieku). Nieprzekraczanie tego czasu również pozwoli nam zapewnić dziecku odpowiednią ilość snu, zarówno w dzień, jak i w nocy.

Spójrzmy na dziecko 6-miesięczne, które ma trzy drzemki. Średnia ilość snu dla dziecka w tym wieku to około 14-14.5 godzin. Jeśli odejmiemy to od 24 godzin (doba), to zostaje nam 9.5-10 godzin na czuwanie. Jeśli wiemy, że nasze dziecko jest przemęczone, to zaczynamy od najniższego dla wieku całkowitego czasu czuwania, czyli w tym wypadku będzie to 9.5 godzin. Załóżmy, że nasze dziecko budzi się dwa razy w nocy na karmienie, co w sumie zajmuje nam pół godziny. Jeśli odejmiemy te pół godziny od 9.5 godzin (całkowity czas czuwania), to na dzień pozostaje nam 9 godzin.

Teraz możemy ustalić poszczególne czasy czuwania, dzieląc te 9 godzin pomiędzy cztery jednostki. Większość dzieci ma pierwszy czas czuwania najkrótszy, a ostatni najdłuższy. W naszym przypadku możemy rozdzielić ten czas następująco: 2/2.25/2.25/2.5. Suma tych czterech czasów wynosi 9 godzin.

Jak liczyć całkowity czas czuwania?

Zaczynamy od porannej pobudki i dodajemy wszystkie czasy czuwania (włącznie z nocą), które wystąpią do momentu porannej pobudki następnego dnia.

Tutaj ponownie przykład dnia 6-miesięcznej Lenki:

6.00 pobudka (Lenka pozostawiona w łóżeczku do 6.30 – czas czuwania liczymy od momentu wyjęcia z łóżeczka)
8.30-9.30: drzemka 1
12.00-13.15: drzemka 2
15.45-16.30: drzemka 3
19.00: Lenka śpi na noc
02.00-02.15: nocna pobudka 1
06.30: pobudka

Podsumowanie:
Czas czuwania w ciągu dnia: 2+2.5+2.5+2.5=9.30 (9 godzin 30 minut)
Czas czuwania w nocy: 0.15 (15 minut)
Całkowity czas czuwania: 9.30+0.15=9.45 (9 godzin i 45 minut)
Czas drzemek: 1.00+1.15+0.45=3.00 (3 godziny)
Sen nocny: 11.15 (11 godzin i 15 minut)
Całkowity sen: 3.00+11.15=14.15 (14 godzin i 15 minut)

A co jeśli dziecko miało wczesną pobudkę?

Jeśli dziecko obudziło się przed 6.30, a było w łóżeczku dłużej, to czasy czuwania liczymy od momentu wyjęcia dziecka z łóżeczka, pod warunkiem, że cały czas było w zupełnie ciemnym pokoju. Jeśli widzimy, że to powoduje duże zmęczenie u dziecka, to odejmujemy trochę czasu od ostatniego czasu czuwania (tego przed samym snem).

Jak liczyć czasy w przypadku ‘crib hour’

Jeśli stosujemy ‘crib hour’ (Metoda 1 tutaj), to zazwyczaj czas, który dziecko spędza nie śpiąc zaliczamy do czuwania, mimo że jest nadal w łóżeczku, w zupełnie ciemnym pokoju. Robimy tak szczególnie, gdy po każdej drzemce stosujemy ‘crib hour’, gdyż czasami tego czuwania w łóżeczku może zebrać się cała godzina, a to już jest dosyć sporo i może doprowadzić do przemęczenia.
Jeśli dziecko ponownie zaśnie podczas stosowania ‘crib hour’, to ten czas, kiedy dziecko było obudzone można zaliczyć do snu, pod warunkiem, że druga część drzemki trwała co najmniej jeden cykl (czyli ok 40 minut). Warto w tym przypadku zanotować to sobie i obserwować dziecko, czy przypadkiem te dodatkowe minuty czuwania nie powodują przemęczenia. Jeśli tak jest, to wtedy dodajemy je do czuwania.

Czy skracać czasy po krótkiej drzemce?

Na początku, gdy dopiero wprowadzamy czasu czuwania i ‘uczymy’ się snu naszego dziecka, a także po zmianie czasów czuwania, najlepiej nic nie skracać (a tym bardziej nie wydłużać). Dzieci potrzebują czasu, aby przyzwyczaić się do nowych czasów czuwania, zazwyczaj ok 5-7 dni, w zależności od wieku dziecka (im starsze dziecko, tym dłużej). Jeśli ciągle będziemy zmieniać dziecku czasy, to nie będziemy wiedzieli, czy problemy ze snem wynikają z nieodpowiednich czasów, czy dlatego że ciągle te czasy zmieniamy.

Jak już poznamy nasze dziecko i jak już ustabilizuje się jego sen (długie drzemki, dobry sen nocny, brak przemęczenia, brak wczesnych pobudek, itp.), to wtedy, gdy nagle wystąpi krótka drzemka, to można sprawdzić, jak dziecko zareaguje na skrócenie czasu.

Co po ‘ciężkiej nocy’?

Jeśli dziecko miało wyjątkowo ‘ciężką’ noc, to można trochę skrócić czasy czuwania następnego dnia (ok 5-15 min), pamiętając jednak zasadę, o ‘pierwszej drzemce nie przed…’ (Punkt 5 tutaj). Warto w tym wypadku robić dokładne notatki, gdyż nie u wszystkich dzieci się to sprawdza. Są dzieci, które mimo sporadycznej ‘ciężkiej’ nocy, następnego dnia i tak zasną o normalnych dla siebie porach.

Jeśli pobudki w nocy należą do tych z rodzaju ‘wesołych’ (dziecko nie płacze, śmieje się, chce się bawić), to jest to znak, że być może całkowity czas czuwania jest za krótki. Jest to też jeden z objawów tego, że dziecko zbliża się do wyeliminowania jednej z drzemek.

Eliminowanie drzemek

Gdy dziecko zaczyna być gotowe do pozbycia się jednej z drzemek, jego całkowity czas czuwania może trochę wzrosnąć do poziomu wyższego od ‘wyjściowego’, aby potem znacznie spaść (nawet o 30-60 minut) podczas samego okresu eliminowania drzemki. Wtedy dzieci zazwyczaj śpią więcej w nocy. Następnie, gdy nowa ilość drzemek się ustabilizuje (czyli dziecko już się przyzwyczai do dłuższych poszczególnych czasów), całkowity czas czuwania znowu wzrasta do wysokości odpowiedniej dla danego wieku.

Wracając do 6-miesięcznej Lenki. Jej czasy podczas przechodzenia z 3 na 2 drzemki mogą wyglądać następująco:

2/2.5/2.5/2.5 (=9.5), gdy ma 3 drzemki
2.5/2.75/3 (=8.25), gdy zaczyna przechodzenie na 2 drzemki (może to być przeplatanie dniami z 3 drzemki)
2.5/3/3.5 (=9), gdy są już tylko 2 drzemki
3/3.25/3.5 (=9.75), gdy 2 drzemki już się ustabilizowały

Rytuał i usypianie dziecka

Zarówno rytuał, jak i usypianie dziecka zaliczamy do czasu czuwania.

Jak nie zwariować?

Najlepiej nie ‘kombinować’. Najprostsza zasada to taka, że czasy czuwania liczymy od momentu wyjęcia dziecka z łóżeczka i do czuwania zaliczamy wszystkie okresy, kiedy dziecko nie śpi.

Kiedy przestajemy stosować czasy czuwania?

W końcu następuje taki moment, kiedy już nie patrzymy na poszczególne czasy czuwania, a na godzinę na zegarze. Zazwyczaj ma to miejsce po ustabilizowaniu się jednej drzemki (czyli np. dziecko zawsze budzimy o 7.00, drzemka jest od 12.30 i sen nocny o 19.00 niezależnie od długości drzemki). Sporadycznie, u dzieci, które mają ustabilizowane dwie drzemki, zazwyczaj tej samej długości, również można bardziej patrzeć na stałe pory na zegarze, niż ciągle wyliczać czasy czuwania. Warunek tu jednak jest taki, że dziecko zawsze budzi się (lub jest budzone) o tej samej porze i ma zazwyczaj drzemki tej samej długości. W obu przypadkach, czyli u dziecka z jedną drzemką, jak i dwiema drzemkami, przy ustalaniu pór drzemek i snu nocnego patrzymy na to, aby całkowity czas czuwania nie został przekroczony.

Wyjściowe całkowite czasy czuwania

Wiadomo, że każde dziecko jest inne i różne dzieci mają różne zapotrzebowania. Czasy podane tutaj są ‘wyjściowymi’ – są to średnie czasy, które odpowiadają największej ilości dzieci. Jeśli dziecko ma problemy ze snem, to układanie planu dnia zawsze zaczynamy od czasów wyjściowych.

0-12 tygodni: do momentu ustabilizowania się czterech drzemek, czyli około 3go miesiąca życia, całkowity czas czuwania jest zmienny, ale dążymy do tego, aby w pierwszych sześciu tygodniach życia nie przekraczał 5-6 godzin, a między siódmym i dwunastym tygodniem – siedmiu godzin.
3 miesiące (4 drzemki): ok 8-9 godzin
3 miesiące (przechodzenie z 4 na 3 drzemki): 8 godzin
4 miesiące (3 drzemki): 8.5-9 godzin
5-6 miesięcy (3 drzemki): 9 godzin
6 miesięcy (3 drzemki): 9.5-10 godzin
7-8 miesięcy (przechodzenie z 3 na 2 drzemki): ok 10 godzin lub więcej, jak wystąpią 3 drzemki; 8.5-9 godzin, jak wystąpią 2 drzemki
7-8 miesięcy (2 drzemki): 9-10 godzin
9-11 miesięcy (2 drzemki): 10-10.5 godzin
12-17 miesięcy (2 drzemki): 10.5-11 godzin
12-14 miesięcy (przechodzenie z 2 na 1 drzemkę): 10.5-11 godzin, gdy wystąpią 2 drzemki; 10 godzin, gdy wystąpi tylko 1 drzemka
14-18 miesięcy (1 drzemka): 10.5-11 godzin
18-30 miesięcy (1 drzemka): 11-12 godzin

* Czas czuwania/aktywności to czas od obudzenia się po nocy lub po drzemce do zaśnięcia na kolejną drzemkę lub na noc. Czyli jeśli dziecko ostatnią drzemkę skończyło o 16, spać poszło o 19, a zasnęło o 20, to czas czuwania to 4 godziny (od 16 do 20).
Optymalny czas czuwania mówi nam, kiedy jest najlepszy moment na to, aby dziecko spało. Przestrzeganie odpowiednich czasów czuwania zapobiega przemęczeniu, a co za tym idzie, przyczynia się do lepszego snu.
** Każde dziecko jest inne i różne dzieci mają różne zapotrzebowania. Czasy podane tutaj są ‘wyjściowymi’ – są to średnie czasy, które odpowiadają największej ilości dzieci. Jeśli dziecko ma problemy ze snem, to układanie planu dnia zawsze zaczynamy od czasów wyjściowych.

Advertisements